پف زیر چشم صبح و کیسه زیر چشم دو چیزند؛ کرم فقط به یکی میرسد
بیشتر ما صبحهایی را تجربه کردهایم که زیر چشم پف دارد و تا ظهر کمکم میخوابد. این پف معمولا از جمع شدن مایع در بافت نازک دور چشم است و بیخطر است. ولی کیسهی دائمی زیر چشم چیز دیگری است و کرم به آن نمیرسد. در این مقاله میگوییم پف صبح از کجا میآید، در خانه چه کاری جواب میدهد، کرم کافئین چه میکند، ربط پف با کلیه و تیروئید چیست و کی باید پیش پزشک رفت.

پف زیر چشم صبحگاهی معمولا از جمع شدن مایع در بافت نازک دور چشم در طول شب است. وقتی چند ساعت صاف دراز میکشید، این مایع زیر پلک میماند و با بیدار شدن و ایستادن، کمکم جذب میشود. این پف شایع است و بیشتر وقتها بیخطر.
ولی پفی که صبح میآید و ظهر میرود، با کیسهای که همیشه زیر چشم هست یکی نیست. کیسهی دائمی بیشتر از جلو آمدن چربی و شل شدن بافت با افزایش سن یا ارث است. کرم و سرم دور چشم فقط به اولی کمک میکنند و برای دومی کار زیادی از دستشان برنمیآید.
در این مقاله میگوییم پف صبح از کجا میآید، چه عادتهایی بیشترش میکند، در خانه چه کاری جواب میدهد، کرم کافئین چه میکند و چه نمیکند، و پف زیر چشم کی نشانهی مشکلی مثل بیماری کلیه یا تیروئید است. اطلاعات پزشکی از آکادمی چشمپزشکی آمریکا، کلیولند کلینیک و سرویس سلامت بریتانیا (NHS) آمده است.
پف زیر چشم صبح از کجا میآید
پوست دور چشم نازکترین پوست صورت است. کلیولند کلینیک توضیح میدهد پف وقتی پیش میآید که مایع در لایههای نازک بافت اطراف چشم و پلک جمع میشود. آکادمی چشمپزشکی آمریکا هم یکی از علتهای پف را احتباس مایع میداند و میگوید این حالت اغلب بعد از بیدار شدن یا بعد از خوردن غذای شور دیده میشود.
دلیل صبحگاهی بودنش ساده است. در طول روز که ایستاده یا نشستهاید، جاذبه مایع را پایین نگه میدارد. در خواب، سر همسطح بدن است و مایع فرصت دارد دور چشم جمع شود. به همین دلیل یکی از توصیههای آکادمی چشمپزشکی آمریکا خوابیدن با سر کمی بالاتر است.
طبق کلیولند کلینیک، تورم معمولی پلک بیشتر یک ناراحتی ساده است و معمولا در طول یک روز خودش برطرف میشود.
پف موقت یا کیسه زیر چشم؛ دو مشکل متفاوت
آکادمی چشمپزشکی آمریکا میگوید با گذشت سن، بافتهای اطراف چشم کمکم ضعیف و شل میشوند. این اجازه میدهد چربی دور کرهی چشم به سمت جلو و داخل پلک پایین بیاید و پلک پفکرده به نظر برسد. کلیولند کلینیک هم میگوید در بعضیها کیسهی زیر چشم ارثی است و به برجستگی بالشتک چربی، ساختار استخوان صورت یا شل شدن پوست برمیگردد و بدون درمان پزشکی سخت اصلاح میشود.
فرق پف صبحگاهی با کیسهی دائمی در یک نگاه:
| ویژگی | پف صبحگاهی | کیسهی دائمی زیر چشم |
|---|---|---|
| علت اصلی | جمع شدن مایع در بافت دور چشم | جلو آمدن چربی و شل شدن بافت با سن یا ارث |
| زمان | صبح بیشتر است و در طول روز کم میشود | در تمام روز تقریبا ثابت است |
| چه چیزی بدترش میکند | شام شور، مایعات پیش از خواب، الکل، کمخوابی، آلرژی | افزایش سن و آسیب آفتاب و سیگار به کلاژن |
| چه چیزی کمک میکند | کمپرس خنک، سر بالاتر در خواب، محصولات کافئیندار | روشهای مطب یا جراحی پلک |
خیلیها هر دو را با هم دارند: یک کیسهی خفیف که صبحها با پف مایع بزرگتر به نظر میرسد. در این حالت کمپرس و کرم بخش صبحگاهی را کم میکنند، ولی کیسه سر جایش میماند. اگر انتظار دارید کرم دور چشم کیسه را از بین ببرد، احتمالا ناامید میشوید.
عادتهایی که پف صبح را بیشتر میکنند
آکادمی چشمپزشکی آمریکا و کلیولند کلینیک چند عامل را نام میبرند که پف زیر چشم را بیشتر میکنند:
- نمک زیاد: نمک بدن را به نگه داشتن آب وادار میکند. اگر در شبهای بلند پاییز شام شوری خوردهاید، اثرش صبح روی صورت دیده میشود.
- مایعات پیش از خواب: آکادمی چشمپزشکی آمریکا توصیه میکند پیش از خواب کمتر بنوشید تا مایع کمتری در طول شب جمع شود.
- الکل: در فهرست عوامل مؤثر بر پف زیر چشم آمده است.
- کمخوابی: بیدار ماندن تا دیروقت با صبحی پفکرده همراه است. کارشناسان ۷ تا ۹ ساعت خواب را توصیه میکنند.
- کمآبی: با اینکه مایعات پیش از خواب پف را بیشتر میکنند، ننوشیدن آب کافی در طول روز هم از عوامل نامبرده است.
- سیگار: به از دست رفتن کلاژن و نازک شدن پوست زیر چشم کمک میکند.
آلرژی و مالیدن چشم
آلرژی یکی از علتهای رایج پف و تیرگی زیر چشم است. NHS پلکی را که میخارد، پوسته میدهد یا متورم است، از جمله به آلرژی، التهاب لبهی پلک (بلفاریت) یا ورم ملتحمه ربط میدهد. مالیدن چشم هم پوست نازک این ناحیه را بیشتر تحریک میکند و آکادمی چشمپزشکی آمریکا صریحا توصیه میکند از مالیدن زیاد پلک پرهیز کنید.
گاهی عامل آلرژی در اتاق خواب است. آکادمی چشمپزشکی آمریکا از بالش پر، حیوان خانگی که روی تخت میخوابد و محصولات پوستی که پیش از خواب میزنید نام میبرد. کلیولند کلینیک هم میگوید ریمل، سایه و حتی کرم دور چشم ممکن است عطر، رنگ یا نگهدارندهای داشته باشند که پوست دور چشم را تحریک کند. اگر شک دارید، این محصولات را دستکم دو هفته کنار بگذارید و ببینید پف کمتر میشود یا نه.
دربارهی قطرهی چشمی هم یک نکتهی مهم هست: کلیولند کلینیک میگوید قطرهی آنتیهیستامین فقط وقتی کمک میکند که واقعا آلرژی دارید. قطرهی استروئیدی را هم فقط با تجویز پزشک و با احتیاط به کار ببرید؛ چشمپزشک کلیولند کلینیک هشدار میدهد که مصرف نابجای آن ممکن است به چشم آسیب جدی بزند.
رفع پف زیر چشم در خانه؛ کارهایی که جواب میدهد
این کارها پف ناشی از مایع را کم میکنند. کلیولند کلینیک این روشهای خانگی را تسکین موقت میداند و میگوید تغییر عادتها اثر ماندگارتری دارد.
- کمپرس خنک: دستمال تمیزی را با آب خنک خیس کنید و چند دقیقه روی چشمها بگذارید. آکادمی چشمپزشکی آمریکا میگوید این کار را نشسته و با فشار بسیار ملایم انجام دهید. سرما رگها را جمع میکند و تورم را کم میکند.
- وسایل سرد دیگر: کلیولند کلینیک کیسهی یخ یا بستهی سبزی یخزدهی پیچیده در حوله، حلقهی خیار یا کیسهی چای سردشده در یخچال و قاشق سرد را هم نام میبرد. یخ را هرگز مستقیم روی پوست نگذارید.
- سر کمی بالاتر در خواب: یک بالش اضافه یا بالا بردن کمی سر تخت جلوی جمع شدن مایع دور چشم را میگیرد.
- شام کمنمکتر و نوشیدن کمتر پیش از خواب: بهویژه در شبهایی که صبح فردا برایتان مهم است.
- خواب کافی: ۷ تا ۹ ساعت.
کرم و سرم کافئین دور چشم چه میکند
کافئین رایجترین مادهی ضد پف در محصولات دور چشم است. یک مقالهی مروری در مجلهی بینالمللی پوست زنان میگوید کرمهای دور چشم کافئیندار به کم شدن احتباس مایع و تقویت رگها کمک میکنند و در افراد دارای پف، کافئین پف پلک پایین را بهطور معنیداری بهتر کرده است. کلیولند کلینیک هم میگوید ظاهر کیسهی زیر چشم گاهی با محصولاتی که کافئین، رتینول یا مواد ضد پف دیگر دارند بهتر میشود.
ولی دو محدودیت را در نظر بگیرید. اول، همان مقالهی مروری میگوید کارآزماییهایی که مخصوص فرمولهای کرم دور چشم و پوست اطراف چشم باشند کم است و طراحی و اندازهی مطالعهها خیلی متفاوت است. دوم، اثر کافئین روی پف مایع است، نه روی چربی جلوآمده. پس محصول کافئیندار برای پف صبحگاهی منطقی است و برای کیسهی دائمی نه.
اگر علاوه بر پف، تیرگی زیر چشم هم دارید، بدانید تیرگی چند نوع دارد و هر کدام راهحل جدایی میخواهد. این را در راهنمای تیرگی دور چشم و سرم کافئین توضیح دادهایم. برای انتخاب بین بافت سرم و کرم هم مقایسهی سرم و کرم دور چشم را ببینید.
ترند کرم بواسیر زیر چشم؛ چرا نه
در شبکههای اجتماعی ترندی دستبهدست میشود که زدن کرم بواسیر زیر چشم را برای رفع پف پیشنهاد میکند. کلیولند کلینیک صریح میگوید این کار را نکنید. بیشتر این کرمها هیدروکورتیزون یا فنیلافرین دارند. اولی یک استروئید موضعی است و دومی رگها را جمع میکند؛ هر دو ممکن است تورم را موقتا کم کنند.
مشکل در عوارض است. به گفتهی متخصص پوست کلیولند کلینیک، مصرف طولانی هیدروکورتیزون ممکن است پوست را نازک کند و رنگ آن را تغییر دهد، که تیرگی زیر چشم را بدتر میکند. اگر وارد چشم شود، ممکن است چشم را تحریک کند یا آسیب بزند. فنیلافرین هم ممکن است واکنش آلرژیک بدهد یا با داروهایی که مصرف میکنید تداخل داشته باشد، و هر دو ممکن است بسوزانند.
پف زیر چشم نشانه چیست؛ کی باید جدی گرفت
بیشتر پفهای زیر چشم بیخطرند. آکادمی چشمپزشکی آمریکا میگوید کیسه و سایهی زیر چشم معمولا بیخطر است، ولی اگر تورم ناحیهی چشم دردناک، خارشدار یا قرمز است یا برطرف نمیشود، باید چشمپزشک آن را ببیند. کلیولند کلینیک هم میگوید هر تورمی که بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت بماند، باید معاینه شود.
نشانههایی که پف را از یک مشکل ساده جدا میکنند:
| نشانه | چه باید کرد |
|---|---|
| پلک متورم، قرمز، داغ، دردناک یا تاولدار | طبق NHS نوبت فوری از پزشک یا بیناییسنج بگیرید |
| تغییر بینایی، درد در خود چشم یا باز نشدن چشم | مراجعهی فوری |
| تورم همراه با تب، لرز یا حال عمومی بد | مراجعهی فوری |
| تورم ناگهانی صورت و پلک که فکر میکنید واکنش آلرژیک است | مراجعهی فوری |
| پف که بیش از یک تا دو روز میماند یا مرتب برمیگردد | معاینه توسط پزشک یا چشمپزشک |
| پف همراه با ورم مچ و ساق پا یا تغییر ادرار | مراجعه به پزشک و آزمایش ادرار و خون |
پف زیر چشم و کلیه؛ چه وقت ربط دارد
پف زیر چشم و بیماری کلیه یکی از نگرانیهای رایج است. بهتر است دقیق و آرام به آن نگاه کنیم. NHS دربارهی سندرم نفروتیک، که در آن کلیهها پروتئین زیادی را وارد ادرار میکنند، میگوید ورم معمولا اول دور چشمها دیده میشود و بعد در ساق پا و بقیهی بدن. ادرار هم ممکن است کفآلود شود. ولی همین منبع میگوید این بیماری بیشتر اولین بار در کودکان ۱ تا ۶ ساله تشخیص داده میشود.
در بزرگسالان، NHS میگوید بیماری مزمن کلیه در مراحل اولیه معمولا علامتی ندارد. در مراحل پیشرفتهتر، ورم مچ پا، پا یا دست، خستگی، تنگی نفس و تغییرات ادرار دیده میشود. یعنی پفی که فقط صبح زیر چشم دارید و تا ظهر میخوابد و هیچ نشانهی دیگری با آن نیست، با تصویر رایج بیماری کلیه جور درنمیآید و طبق آکادمی چشمپزشکی آمریکا معمولا بیخطر است.
اگر پف زیر چشم در طول روز هم میماند، ورم پا یا مچ دارید، ادرارتان کفآلود یا کم شده یا پف در کودک دیده میشود، به پزشک مراجعه کنید. خبر خوب این است که تشخیص ساده است: طبق NHS، یک نوار آزمایش ادرار و آزمایش خون بیشتر وقتها جواب را روشن میکند.
پف زیر چشم و تیروئید
تیروئید هم در جستوجوها کنار پف زیر چشم زیاد میآید. NHS میگوید حدود یک نفر از هر چهار نفری که پرکاری تیروئید از نوع گریوز دارند، بیماری چشمی تیروئید میگیرند. نشانههای آن با پف سادهی صبحگاهی فرق دارد: پلکهای قرمز، متورم یا عقبکشیده، بیرونزدگی چشم، احساس خشکی و شن در چشم، حساسیت به نور، آبریزش و تاری یا دوبینی.
اگر کنار پف چنین نشانههایی دارید، یا نشانههای دیگر پرکاری تیروئید مثل تپش قلب، لرزش دست، حساسیت به گرما و کاهش وزن بیدلیل، به پزشک مراجعه کنید. کرم دور چشم برای این حالت کاری از پیش نمیبرد.
کیسه دائمی زیر چشم؛ گزینههای مطب
اگر کیسهی زیر چشم همیشگی است و از جلو آمدن چربی یا شل شدن پوست میآید، کلیولند کلینیک و آکادمی چشمپزشکی آمریکا چند روش پزشکی را نام میبرند: فیلر با موادی مثل هیالورونیک اسید برای افزودن حجم و کم کردن ظاهر کیسه، لیزر برای تحریک کلاژن و سفتتر کردن پوست، لایهبرداری شیمیایی در مطب، و جراحی پلک پایین یا بلفاروپلاستی.
در بلفاروپلاستی، طبق آکادمی چشمپزشکی آمریکا، جراح از برشی زیر مژهها یا داخل پلک پایین چربی اضافه را برمیدارد یا جابهجا میکند و گاهی پوست اضافه را هم برمیدارد. هر کدام از این روشها فایده و خطر خودش را دارد و انتخاب بینشان کار پزشک است، نه یک مقاله. اگر کیسه با کرم و کمپرس تغییر نمیکند، مشکل از محصول شما نیست.
محصولات دور چشم در لاروژ؛ کدام برای چه کسی
سرم دور چشم کافئین اوردینری
اوردینری این محصول را با نام Caffeine Solution 5% + EGCG عرضه میکند و آن را سرمی آبی برای پف و تیرگی دور چشم میداند. طبق برند، ۵ درصد کافئین و EGCG، یک آنتیاکسیدان برگرفته از چای سبز، دارد. روش برند: صبح و شب، بعد از شستشو و قبل از مرطوبکننده، مقدار کمی روی دور چشم. برند پیشنهاد میکند آن را در یخچال نگه دارید تا خنکیاش هم کمک کند. برند میگوید ممکن است کاهش پف را در چند روز مصرف منظم ببینید و بهتر شدن تیرگی چند هفته طول بکشد. این سرم مناسب برای کسی است که پف صبحگاهی دارد و یک محصول سبک و ساده میخواهد.
کرم دور چشم کلینیک All About Eyes
کلینیک این کرم را برای کم کردن ظاهر پف و تیرگی زیر چشم معرفی میکند و نام فعلی آن در سایت رسمی All About Eyes Eye Cream with Vitamin C است. در فهرست ترکیبات رسمی کافئین، هیالورونیک اسید، شکلی از ویتامین C و عصارهی چای سبز دیده میشود. برند میگوید محصول بدون عطر است و زیر نظر متخصص پوست و چشمپزشک و از نظر حساسیت آزمایش شده است. طبق آزمون خود برند روی ۳۲ زن، بعد از ۴ هفته پف کمتر دیده شد. روش برند: صبح و شب، با انگشت حلقه و ضربههای آرام روی کل دور چشم. فهرست ترکیبات ممکن است بین نسخهها فرق کند؛ فهرست روی بستهی خودتان ملاک است. اگر چشم حساس دارید و محصولات معطر اذیتتان میکنند، این کرم انتخاب مناسبی است.
پچ زیر چشم NAD+ و کلاژن نامبوزین
نامبوزین این پچهای بنفش براق را برای خنک کردن فوری و کم کردن پف معرفی میکند. طبق برند، کلاژن ماهی با وزن مولکولی پایین، کافئین و مواد خنککننده، نیاسینامید، NAD+ و پپتید دارد. اگر به ماهی حساسیت دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. پچ برای صبحهایی مناسب است که فرصت کمی دارید و اثر سرما و کافئین را با هم میخواهید.
اگر سرم و کرم دیگری هم دور چشم میزنید، ترتیب لایهها را از ترتیب استفاده از سرمها بخوانید. اگر دنبال سرم دور چشم دیگری هستید، سرم دور چشم اکسیس وای را هم ببینید. در لاروژ میتوانید پیش از خرید شکل پف و نوع پوست دور چشمتان را برای پشتیبانی توضیح دهید و راهنمایی بگیرید. این راهنمایی جای معاینهی پزشک را نمیگیرد.
جمعبندی
پف زیر چشم صبح بیشتر وقتها از جمع شدن مایع در طول شب است و با بیدار شدن کم میشود. نمک، مایعات پیش از خواب، الکل، کمخوابی و آلرژی آن را بیشتر میکنند و کمپرس خنک، سر بالاتر در خواب و محصولات کافئیندار کمش میکنند. کیسهی دائمی زیر چشم موضوع دیگری است و از چربی و شل شدن بافت میآید؛ کرم به آن نمیرسد و اگر آزارتان میدهد، با پزشک دربارهی روشهای مطب صحبت کنید.
پف تنها و گذرای صبحگاهی معمولا نشانهی بیماری کلیه یا تیروئید نیست. ولی پفی که بیش از یکی دو روز میماند، با درد، قرمزی، تب یا تغییر بینایی همراه است، یا با ورم پا، ادرار کفآلود یا بیرونزدگی چشم دیده میشود، معاینه لازم دارد. این مقاله جای تشخیص و درمان پزشکی را نمیگیرد.
پرسشهای متداول
وقتی چند ساعت صاف دراز میکشید، مایع در بافت نازک و شل دور چشم جمع میشود. شام شور، نوشیدن آب زیاد پیش از خواب، الکل، کمخوابی و آلرژی این پف را بیشتر میکنند. بعد از بیدار شدن و راه رفتن، معمولا در چند ساعت کم میشود.
بیشتر وقتها نشانهی بیماری نیست و به خواب، نمک، آلرژی یا افزایش سن ربط دارد. ولی اگر پف بیش از یکی دو روز بماند، دردناک، قرمز یا داغ باشد، با تب، تغییر بینایی، بیرونزدگی چشم یا ورم پاها همراه باشد، باید پزشک آن را ببیند.
پف صبحگاهی تنها و گذرا معمولا از کلیه نیست. در بعضی بیماریهای کلیه مثل سندرم نفروتیک، که بیشتر در کودکان دیده میشود، ورم اول دور چشم و بعد در ساق پا دیده میشود و ادرار ممکن است کفآلود شود. اگر پف با ورم پا یا تغییر ادرار همراه است، با یک آزمایش سادهی ادرار و خون میشود آن را بررسی کرد.
کمپرس خنک. یک دستمال تمیز را با آب خنک خیس کنید و چند دقیقه، در حالت نشسته، با فشار بسیار ملایم روی چشمها بگذارید. کیسهی یخ را حتما لای حوله بپیچید و مستقیم روی پوست نگذارید.
کافئین به کم شدن احتباس مایع کمک میکند و در چند مطالعه پف پلک پایین را بهتر کرده است. ولی اثرش موقتی است و یک مقالهی مروری میگوید کارآزماییهای مخصوص کرم دور چشم کم است. روی پف صبحگاهی اثر دارد، روی کیسهی چربی نه.
نه. کیسهی دائمی بیشتر از جلو آمدن بالشتک چربی زیر چشم، شل شدن بافت و ساختار استخوان صورت است و بخشی از آن ارثی است. کرم ممکن است ظاهر را کمی بهتر کند، ولی برای اصلاح واقعی، روشهای مطب یا جراحی پلک لازم است که باید با پزشک دربارهی آنها صحبت کنید.
نه. متخصصان کلیولند کلینیک زدن آن را دور چشم توصیه نمیکنند. بیشتر این کرمها هیدروکورتیزون یا فنیلافرین دارند؛ مصرف طولانی هیدروکورتیزون ممکن است پوست را نازک کند و تغییر رنگ دهد و اگر وارد چشم شود، چشم را تحریک کند.
در پرکاری تیروئید از نوع گریوز، بعضی افراد بیماری چشمی تیروئید میگیرند که با پلکهای قرمز و متورم، بیرونزدگی چشم، خشکی و سوزش یا دوبینی همراه است. این با پف صبحگاهی ساده فرق دارد و اگر چنین نشانههایی دارید باید پزشک شما را معاینه کند.









