قرمزی صورت در سرما؛ گاهی مقصر اتاق گرم است، نه باد
گونههایی که در باد سرد قرمز میشوند، بیشتر از ضعیف شدن سد پوست در هوای سرد و خشک خبر میدهند. ولی برای پوست مستعد قرمزی، گاهی لحظهی بدتر همان ورود ناگهانی به اتاق گرم است. در این مقاله میگوییم چرا صورت در سرما قرمز میشود و میسوزد، چه کسانی بیشتر اذیت میشوند، قبل و بعد از بیرون رفتن چه کنیم و کی باید به پزشک مراجعه کرد.
آخرین بهروزرسانی: جمعه، ۲۲ آبان ۱۴۰۵

اگر گونههایتان در باد سرد قرمز میشوند، میسوزند یا بعد از برگشتن به خانه داغ میشوند، دلیلش معمولا ترکیبی از دو چیز است: هوای سرد و خشک که سد پوست را ضعیف میکند، و تغییر ناگهانی دما که رگهای صورت را گشاد میکند. خبر خوب این است که بیشتر این قرمزیها با چند عادت ساده کمتر میشوند.
نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که برای پوست مستعد قرمزی، گاهی لحظه بدتر خود بیرون نیست؛ همان چند دقیقه اولی است که از سرمای خیابان وارد اتاق گرم با بخاری روشن میشوید. در این مقاله میگوییم چرا صورت در سرما قرمز میشود، چه کسانی بیشتر اذیت میشوند، قبل و بعد از بیرون رفتن چه کنیم و کی باید سراغ پزشک رفت.
چرا صورت در سرما و باد قرمز میشود
صورت تقریبا تنها جای بدن است که در زمستان بیپوشش میماند. مروری علمی که اثر رطوبت و دمای محیط را بر پوست بررسی کرده، نتیجه گرفته است که رطوبت کم و دمای پایین عملکرد سد پوست را بهطور کلی کم میکنند و پوست را به محرکها و آسیبهای مکانیکی حساستر میکنند. باد سرد هم رطوبت سطح پوست را سریعتر میبرد.
سد پوست مثل یک دیوار آجری است: سلولها آجرند و چربیهایی مثل سرامیدها ملات آن. وقتی این ملات در هوای سرد و خشک کم میشود، آب پوست راحتتر بیرون میرود و محرکها راحتتر وارد میشوند. نتیجه پوستی است که کشیده، قرمز و زودرنج است و حتی کرم همیشگی را با سوزش جواب میدهد.
اعصاب و رگهای صورت
در پوست مستعد روزاسه، ماجرا فقط خشکی نیست. پژوهشها میگویند این پوست آستانه پایینتری برای دما و درد دارد. گیرندههایی در پوست که به گرما و سرما حساساند، وقتی بیش از حد تحریک شوند، موادی آزاد میکنند که رگها را گشاد میکنند و حس سوزش و گزگز میسازند. به همین دلیل بعضیها در سرما فقط قرمز نمیشوند، بلکه احساس داغی و نیشزدن هم دارند.
لحظه ورود به اتاق گرم؛ جایی که قرمزی اوج میگیرد
یک مرور علمی تازه درباره محرکهای محیطی روزاسه نوشته است که تغییر سریع دما، مثل رفتن از هوای یخزده بیرون به یک محیط گرم، میتواند با گشاد شدن ناگهانی رگها برافروختگی بسازد. همان مرور توصیه میکند از گرم شدن بیش از حد، تغییر ناگهانی دما و سرمای بیمحافظ پرهیز شود.
این یعنی کاری که در زمستان طبیعی به نظر میرسد، یعنی دویدن از خیابان سرد به کنار بخاری و شستن صورت با آب داغ، دقیقا همان چیزی است که پوست مستعد قرمزی را بیشتر برافروخته میکند. چند کار ساده کمک میکند:
- وقتی وارد میشوید، چند دقیقه در فضای خنکتر مثل راهرو بمانید و بعد به اتاق گرم بروید.
- لباس لایهلایه بپوشید تا بتوانید سریع یک لایه را دربیاورید و بیش از حد گرم نشوید.
- آنقدر از بخاری و شومینه فاصله بگیرید که گرمایش را روی صورت حس نکنید.
- نوشیدنی داغ را کمی بگذارید ولرم شود؛ انجمن متخصصان پوست آمریکا میگوید گرمای نوشیدنی داغ در بعضی افراد روزاسه را شعلهور میکند.
- صورت سرد را با آب داغ «گرم» نکنید؛ آب ولرم بس است.
سوختگی باد؛ وقتی سد پوست کم میآورد
به پوستی که بعد از باد سرد قرمز، خشک، کشیده و دردناک میشود، سوختگی باد هم میگویند. انجمن متخصصان پوست آمریکا مینویسد سوختگی باد، بهخصوص در زمستان، میتواند روزاسه را شعلهور کند و خود سرما هم محرک روزاسه است. در پوستی که روزاسه ندارد هم همان منطق سد ضعیفشده برقرار است: پوست خشکتر و حساستر میشود و زودتر قرمز میشود.
بیشتر این قرمزیها با گرم شدن آرام، مرطوب کردن و دور ماندن از محرکها کمتر میشوند. اگر پوست تاول زد، پوستههای ضخیم داد یا درد و قرمزی رو به افزایش بود، دیگر مراقبت خانگی کافی نیست.
چه کسانی بیشتر قرمز میشوند
سرما روی پوست همه اثر دارد، ولی همه آن را یکجور حس نمیکنند.
- روزاسه: طبق راهنمای NHS، دمای گرم یا سرد از محرکهای روزاسه است. کسی که روزاسه دارد، در زمستان هم از سرمای بیرون اذیت میشود و هم از گرمای داخل.
- اگزما (درماتیت آتوپیک): مرور علمی رطوبت و دما نتیجه گرفته است که هوای سرد و خشک شیوع اگزما و خطر شعلهور شدن آن را بیشتر میکند.
- پوست حساس: کسی که همیشه با محصولات تازه سوزش میگیرد، در زمستان آستانه تحملش پایینتر میآید.
- کسانی که زیاد بیروناند: پیادهروی طولانی، موتورسواری یا ورزش در هوای آزاد یعنی تماس طولانیتر صورت با باد سرد.
اگر روزاسه یا اگزما دارید، مراقبت را از اولین روزهای سرد پاییز شروع کنید، نه وقتی پوست شعلهور شده است.
قرمزی ساده یا روزاسه؛ از کجا بفهمیم
قرمزی گذرای سرما با گرم شدن و مرطوب کردن کم میشود. روزاسه یک بیماری ماندگار پوست است و نشانههای خودش را دارد. طبق راهنمای NHS، روزاسه قرمزی رفتوبرگشتی روی بینی، گونهها، پیشانی و چانه است که با سوزش هنگام شستن یا زدن محصول، رگهای ریز ماندگار و گاهی جوشهای قرمز همراه میشود.
نشانههایی که کمک میکنند فرق این دو را حدس بزنید:
| نشانه | قرمزی گذرای سرما | ممکن است روزاسه باشد |
|---|---|---|
| زمان قرمزی | بعد از بیرون بودن، با گرم شدن آرام کم میشود | رفتوبرگشتی، با گرما، نوشیدنی داغ یا استرس هم میآید |
| جای قرمزی | گونهها و نوک بینی که در معرض باد بودند | وسط صورت: بینی، گونهها، پیشانی و چانه |
| رگهای ریز | ندارد | رگهای ریز ماندگاری که از بین نمیروند |
| جوش | ندارد | گاهی برجستگیهای قرمز یا صورتی، شبیه جوش |
| سوزش با محصول | فقط وقتی پوست خشک و ترکخورده است | سوزش با آب یا محصولات معمولی، حتی در روزهای عادی |
این جدول جای معاینه را نمیگیرد. اگر نشانههای ستون سوم را دارید، تشخیص با پزشک است و برای روزاسه درمانهای دارویی و لیزر هم وجود دارد که مراقبت خانگی جایشان را نمیگیرد.
قبل از بیرون رفتن؛ یک لایه محافظ
بهترین زمان برای مراقبت از قرمزی سرما قبل از آن است. یک روتین کوتاه صبح کافی است:
- مرطوبکننده یا ترمیمکننده: روی پوست تمیز بزنید. انجمن متخصصان پوست آمریکا میگوید کرم و پماد رطوبت بیشتری از لوسیون به پوست میدهند. ترکیبهایی مثل سرامید، گلیسیرین، دایمتیکون و هیالورونیک اسید در مرورهای علمی برای ترمیم سد پوست نام برده شدهاند.
- ضد آفتاب: لایه آخر روتین صبح است، حتی در روز ابری.
- شال نرم: صورت را تا زیر چشم بپوشانید. انجمن متخصصان پوست آمریکا ابریشم یا اکریلیک را پیشنهاد میکند و میگوید پشم و پارچه زبر کنار صورت خودش پوست را تحریک میکند.
- لب: لبها هم در باد ترک میخورند؛ یک بالم لب یا وازلین بزنید.
اگر پوستتان خشک است و دنبال انتخاب آبرسان برای این فصل هستید، بهترین آبرسان برای زمستان را ببینید.
ضد آفتاب در زمستان را جا نیندازید
انجمن متخصصان پوست آمریکا تاکید میکند محافظت از آفتاب فقط برای ماههای گرم نیست. آسمان صاف زمستان هم پرتو فرابنفش دارد و برف آن را بازتاب میدهد. برای پوست مستعد قرمزی این مهمتر است، چون آفتاب خودش از محرکهای شناختهشده روزاسه است.
اگر پوستتان حساس است یا روزاسه دارید، همین انجمن ضد آفتاب ملایم، بدون عطر و با SPF دستکم ۳۰ را پیشنهاد میکند؛ ترجیحا با زینک اکساید، تیتانیوم دیاکساید یا هر دو. ضد آفتاب را بعد از مرطوبکننده بزنید و اگر بیرون میمانید، هر دو ساعت تمدید کنید. درباره دلیل این توصیه، ضد آفتاب در زمستان را بخوانید.
ضد آفتاب هیالوسیکا اسکین ۱۰۰۴ برای چه کسی؟
اسکین ۱۰۰۴ این محصول را ضد آفتابی سبک و سرممانند معرفی میکند که پوست را آبرسانی و آرام میکند و رد سفید به جا نمیگذارد. طبق صفحه برند، SPF50 دارد و در ترکیبش عصاره سنتلا آسیاتیکا، هیالورونیک اسید و عصاره برنج، جو و سویا به کار رفته است. برند آن را برای پوست خشک، نرمال و مختلط مناسب میداند و میگوید در آخرین مرحله روتین روی صورت، گردن و دستها زده شود. این ضد آفتاب مناسب برای کسی است که بافت سبک میخواهد و از رد سفید ضد آفتابهای غلیظ ناراضی است. اگر روزاسه دارید یا پوستتان همین حالا ملتهب است، فیلترهای روی بسته را ببینید و طبق توصیه بالا ضد آفتاب معدنی را در نظر بگیرید.
شستن ملایم؛ کمتر و آرامتر
مرور علمی محرکهای روزاسه توصیه میکند صورت روزی یک تا دو بار شسته شود، چون شستن زیاد و شویندههای تند با مواد لایهبردار پوست را تحریک میکنند و چربیها و رطوبتسازهای طبیعی لایه بیرونی پوست را میبرند. همین مرور الکل، استون و اسیدهای آلفا و بتا هیدروکسی را در شویندهها از مواد محرک میداند و شوینده ملایم با سرامید یا هیالورونیک اسید را برای پوست خشک و حساس بهتر میداند.
- آب ولرم، نه داغ.
- با کف دست بشویید، نه با لیف یا برس.
- با حوله نرم ضربه بزنید و نکشید.
- تا پوست هنوز کمی نمناک است، مرطوبکننده بزنید.
سنسیبیو H2O بایودرما
بایودرما این میسلار واتر را برای همه نوع پوست و پوست حساس معرفی میکند، آن را بدون عطر میداند و میگوید نیاز به آبکشی ندارد. روش برند: صبح یا شب پد پنبهای را با آن خیس کنید و روی صورت و چشم بکشید. برای روزی که پوست قرمز است و حوصله شستن با آب ندارد، یک راه ملایم برای پاک کردن آرایش و ضد آفتاب است. پد را آرام نگه دارید و محکم نکشید؛ مالیدن روی پوست قرمز، قرمزی را بیشتر میکند.
بعد از برگشتن به خانه
کارهایی که بعد از بیرون آمدن از سرما انجام میدهید، به اندازه محافظت بیرون اهمیت دارد:
- آرام گرم شوید: یکراست کنار بخاری نروید.
- دوش کوتاه و ولرم: انجمن متخصصان پوست آمریکا حمام پنج تا ده دقیقه با آب ولرم را توصیه میکند. دوش داغ هم پوست را خشکتر میکند و هم برای پوست مستعد روزاسه محرک گرمایی است.
- مرطوبکننده روی پوست نمناک: بعد از شستن، بلافاصله.
- رطوبتساز: اگر هوای خانه با بخاری خشک است، شب در اتاق خواب رطوبتساز روشن کنید و آن را مرتب تمیز کنید تا کپک نزند.
- دست نزنید: صورت قرمز را نمالید و نخارانید؛ مالیدن سد ضعیفشده را بیشتر میشکند.
اگر بعد از دوش پوست صورت و بدن کشیده میشود، اصلاح عادت دوش را در خشکی پوست و لب در پاییز توضیح دادهایم.
ترمیمکنندهها برای گونه قرمز و سوزان
وقتی گونهها بعد از باد قرمز، خشک و سوزان شدهاند، یک ترمیمکننده غلیظتر از مرطوبکننده معمولی کمک میکند. توضیح کامل این مرحله و نشانههای آسیب سد پوست را در ترمیم سد پوستی آوردهایم.
سیکاپلاست باوم B5+ لاروش پوزای
لاروش پوزای آن را بالمی چندکاره برای آرام کردن و محافظت از پوست تحریکشده معرفی میکند، با ۵ درصد پانتنول، مادکاسوزید از گیاه سنتلا آسیاتیکا، پریبیوتیک Tribioma، مس، روی و منگنز و آب چشمه لاروش پوزای. طبق دستور برند، روزی دو بار روی پوست تمیز و خشک صورت، بدن و لب زده میشود و دور چشم را باید رد کرد. برند آن را برای همه خانواده، از نوزاد تا بزرگسال، مناسب میداند.
سیکالفیت پلاس اون
اون این کرم را برای پوست خشک و حساس و ناحیه تحریکشده معرفی میکند، با پستبیوتیک C+-Restore از آب چشمه اون و سولفات مس و روی. برند آن را بدون عطر و مناسب از بدو تولد میداند و میگوید میشود چند بار در روز روی ناحیه تحریکشده زد. روش دقیق استفاده و جاهایی که جواب میدهد را در طرز استفاده از سیکالفیت اون نوشتهایم.
هر دو ترمیمکنندهاند، نه دارو. برای روزاسه یا اگزمای فعال، جای درمانی را که پزشک میدهد نمیگیرند.
چه چیزهایی قرمزی سرما را بدتر میکند
بیشتر بدتر شدن قرمزی در زمستان از چند عادت تکراری میآید:
| کار رایج | کار بهتر |
|---|---|
| صورت سرد را با آب داغ میشوییم | آب ولرم و دوش پنج تا ده دقیقه |
| از خیابان یکراست کنار بخاری میرویم | چند دقیقه در فضای خنکتر میمانیم و از بخاری فاصله میگیریم |
| برای «پاک شدن» تونر الکلی یا قابض میزنیم | تونر و قابض را روی پوست قرمز کنار میگذاریم |
| پوست پوستهداده را اسکراب میکنیم | اسکراب و اسید را تا آرام شدن پوست کنار میگذاریم |
| شال پشمی را مستقیم روی صورت میکشیم | شال ابریشمی یا اکریلیک تا زیر چشم |
| در روز ابری ضد آفتاب نمیزنیم | ضد آفتاب ملایم با SPF دستکم ۳۰ |
چند چیز دیگر هم روی پوست قرمز و سوزان مناسب نیست: محصول عطردار و محصولاتی که منتول، کافور یا سدیم لوریل سولفات دارند. انجمن متخصصان پوست آمریکا این سه ماده را از محرکهای رایج روزاسه میداند. روزی که پوست شعلهور است، روز امتحان کردن محصول تازه هم نیست. اگر قرمزی آزارتان میدهد، مرور علمی محرکها میگوید محصولات با رنگدانه سبز میتوانند قرمزی را در ظاهر بپوشانند؛ این فقط پوشاندن است، نه درمان.
کهیر سرمایی؛ قرمزی که فرق دارد
همه واکنشهای پوست به سرما از جنس خشکی و برافروختگی نیستند. کهیر سرمایی نوعی کهیر است که بعد از تماس با سرما، آب سرد یا جسم سرد پیدا میشود. طبق DermNet، برجستگیهای خارشدار معمولا چند دقیقه بعد از تماس ظاهر میشوند و یکی دو ساعت میمانند و گاهی با ورم پوست همراهاند.
فرقش با قرمزی معمولی این است که پوست برجسته و خارشدار میشود، نه فقط صورتی. کهیر سرمایی گاهی واکنش شدید بدن میدهد؛ DermNet شنا در آب سرد را شایعترین علت واکنش شدید آن میداند. اگر بعد از سرما کهیر زدید، تشخیص با پزشک است و اگر همراه با کهیر لب یا گلو ورم کرد، نفس کشیدن سخت شد یا سرتان گیج رفت، فورا به اورژانس بروید.
کی باید سراغ پزشک رفت
این مقاله توصیه پزشکی نیست. بیشتر قرمزیهای سرما با مراقبت ساده کم میشوند، ولی این موارد نیاز به معاینه دارند:
- قرمزی رفتوبرگشتی وسط صورت که با رگهای ریز ماندگار یا جوشهای قرمز همراه است؛ ممکن است روزاسه باشد.
- درد چشم، تاری دید، حساسیت به نور یا قرمزی چشم؛ NHS اینها را دلیل مراجعه فوری میداند.
- کهیر یا ورم بعد از تماس با سرما.
- تاول، ترشح زرد، پوسته ضخیم یا قرمزی و دردی که رو به افزایش است.
- قرمزی و سوزشی که با چند هفته مراقبت ملایم بهتر نشده است.
اگر نمیدانید کدام ترمیمکننده، میسلار واتر یا ضد آفتاب با پوستتان جور است، در لاروژ میتوانید پیش از خرید نوع پوست و محصولاتی را که الان استفاده میکنید برای پشتیبانی توضیح دهید و راهنمایی بگیرید. اگر یکی از نشانههای بالا را دارید، اول به پزشک مراجعه کنید.
جمعبندی
قرمزی صورت در سرما بیشتر از ضعیف شدن سد پوست در هوای سرد و خشک میآید، و برای پوست مستعد روزاسه، تغییر ناگهانی دما هنگام ورود به اتاق گرم هم آن را بیشتر میکند. قبل از بیرون رفتن مرطوبکننده و ضد آفتاب بزنید و صورت را با شال نرم بپوشانید، در خانه آرام گرم شوید، با آب ولرم و کمتر بشویید و محصولات محرک را تا آرام شدن پوست کنار بگذارید. اگر قرمزی ماندگار است، رگهای ریز و جوش دارد یا بعد از سرما کهیر میزنید، به پزشک مراجعه کنید.
پرسشهای متداول
هوای سرد و کمرطوبت عملکرد سد پوست را کم میکند و پوست را به محرکها حساستر میکند. باد سرد این خشکی را بیشتر میکند. در پوست مستعد روزاسه، خود سرما و گرما هم با تحریک اعصاب و رگهای پوست، برافروختگی و سوزش میسازند.
در یک مرور علمی درباره محرکهای روزاسه آمده است که تغییر سریع دما، مثل رفتن از هوای یخزده بیرون به محیط گرم، میتواند با گشاد شدن ناگهانی رگها برافروختگی بسازد. چند دقیقه در فضای خنکتر بمانید، کنار بخاری ننشینید و صورت را با آب داغ نشویید.
برای قرمزی ساده، مراقبت کافی است: شستن ملایم با آب ولرم، مرطوبکننده یا ترمیمکننده روی پوست نمناک، کنار گذاشتن محصولات محرک و پوشاندن صورت در بیرون. اگر قرمزی چند هفته ماند، رفتوبرگشتی بود یا رگهای ریز و جوش داشت، به متخصص پوست مراجعه کنید.
بله. انجمن متخصصان پوست آمریکا میگوید محافظت از آفتاب فقط برای ماههای گرم نیست و برف هم پرتو را بازتاب میدهد. برای پوست حساس یا مستعد روزاسه، ضد آفتاب ملایم بدون عطر با SPF دستکم ۳۰ و ترجیحا با زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید پیشنهاد شده است.
برای پوست حساس نه. انجمن متخصصان پوست آمریکا توصیه میکند صورت را تا زیر چشم با شال ابریشمی یا اکریلیک بپوشانید و پشم و پارچه زبر را کنار صورت نگذارید، چون خودش میتواند پوست را تحریک کند.
کهیر سرمایی برجستگیهای خارشدار یا ورم است که چند دقیقه بعد از تماس با سرما، آب سرد یا جسم سرد پیدا میشود. قرمزی معمولی صاف است و برجستگی ندارد. کهیر سرمایی گاهی واکنش شدید بدن میدهد، پس باید پزشک آن را بررسی کند.
اگر قرمزی رفتوبرگشتی است و رگهای ریز ماندگار یا جوشهای قرمز دارد، اگر چشم درد میکند یا دید تار شده، اگر بعد از سرما کهیر و ورم زدید یا نفس کشیدن سخت شد، یا اگر با مراقبت ساده بهتر نشد، به پزشک مراجعه کنید. ورم صورت و تنگی نفس فوری است.










